Aktualności » Bazowanie w kierunku osi
W konstrukcji osadzenia wału zębatego w łożyskach ślizgowych wał jest ustalony w dwóch miejscach znacznie oddalonych od siebie. Nie wiele lepszą konstrukcją uzyskuje się przez zbliżenie powierzchni ustalających. W prawidłowym rozwiązaniu wał jest ustalony na krótkim odcinku, przeciwległy koniec wału ustawia się, w łożysku samoczynnie. Dogodnym sposobem bazowania przedmiotów jest ich centrowanie (osiowanie) na cylindrycznych elementach powierzchni.
Należy przy tym przestrzegać:
- osiowania na jak najmniejszej średnicy, dopuszczalnej ze względów konstrukcyjnych, co ma na celu uzyskanie małych bezwzględnych wartości odchyłek, a więc również zmniejszenie luzów;
- osiowania tylko na jednej powierzchni cylindrycznej zachowując luz na innych (współosiowych lub równoległych) powierzchniach cylindrycznych;
- nieosiowania na gwintach, nie zapewniają one bowiem dokładnego ustalenia położenia łączonych elementów względem siebie.
Przykłady osiowania na jak najmniejszej średnicy (pierwsza reguła) są poprawne, pozostałe rozwiązania - nietechnologiczne).
W połączeniu kołnierzowym wieloząbkowym centrowanie kołnierza 1 na walę jest błędne, gdyż przeszkadza w prawidłowym (bez luzów) dociągnięciu ząbków. Zbyt mały luz między żebrami zaworu i powierzchnią otworu przeszkadza w osiadaniu stożkowego grzybka. Poprawną konstrukcję.
Przykład nietechnologicznego rozwiązania dwóch dokładnych trzpieni prowadzonych w dwóch dokładnych otworach, przy czym odległość między osiami trzpieni i otworów musi być ściśle dotrzymana.
Prawidłowe rozwiązanie można uzyskać:
- bądź przez zastosowanie luzów w otworach poprzeczki,
- bądź też przez obróbkę poprzeczki łączącej trzpienie wraz z otworami w kadłubie.